گوشت بلدرچین
بلدرچین گوشتی

بلدرچین‌های هورمونی!

یکی از بحث‌های داغ که اغلب افراد مصرف‌کننده محصولات بلدرچین در میهمانی‌ها و سر سفره‌های رنگین غذا راجع به آن به بحث و گفتگو می‌نشینند مرغ‌ها و بلدرچین‌های هورمونی و عوارض ناشی از هورمون بر روی بدن است. همین امر نگرانی‌هایی برای مصرف مرغ و بلدرچین به وجود آورده و باعث می‌شود افراد از خوردن آن لذت کافی نبرند؛ اما آیا واقعاً به مرغ‌ها و بلدرچین‌ها هورمون اضافه می‌شود و آیا عوارضی مانند موهای زائد با هورمون‌ها در ارتباط است؟ آیا نظارتی بر روی افزودن این مواد به مرغ‌ها و بلدرچین‌ها وجود دارد؟
بعضی از هورمون‌ها می‌توانند روند رشد را تسریع کنند و در بعضی کشورها مثل آمریکا (علی‌رغم غیرقانونی بودن) دامدارها از آن استفاده می‌کنند. درباره‌ی ایران باید گفت ازآنجایی‌که هورمون‌ها بسیار گران هستند مرغداران از آن‌ها استفاده نمی‌کنند و به‌جای آن از آنتی‌بیوتیک‌های ارزان‌قیمت استفاده می‌شود. این آنتی‌بیوتیک‌ها افزایش‌دهنده رشد نیستند بلکه از بیماری‌های باکتریایی و بیمار شدن مرغ‌ها جلوگیری می‌کنند و تا حد کمی به‌طور مستقیم رشد مرغ‌ها را بهتر می‌کنند؛ اما در مورد بلدرچین به دلیل مقاومت خوب بلدرچین به بیماری‌های رایج طیور نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها نیست و معمولاً استفاده نمی‌شود.
هورمون‌ها در گروه دارویی دسته‌بندی می‌شوند و کاربردهای متفاوت و مختلفی دارند. بخشی از انواع هورمون‌ها برای بلوغ زودرس استفاده می‌شوند و هورمون‌هایی از خانواده پروژسترون-تستوسترون هستند. گروه دیگری از هورمون‌ها به هورمون رشد معروف‌اند و روند رشد را تسریع می‌کنند که در قالب افزودنی‌ها و به‌صورت تزریقی استفاده می‌شوند.

علت شایعات مرغ و بلدرچین هورمونی چیست؟

به نظر می‌رسد علت اصلی این امر این باشد که مردم شنیده‌اند که یک جوجه گوشتی ۵۰ گرمی پس از گذشت حدود ۴۲ روز به وزن ۲٫۵ کیلوگرم می‌رسد یا در مورد بلدرچین که وزن اجداد آن ۱۰۰گرم هم نبوده اما امروزه اکثر بلدرچین های بازار بیش از ۲۰۰گرم وزن دارند. مردم بر این باورند که صنعت طیور دارای یک حربه جادوئی برای این تولید بالا هست و این حربه جادوئی چیزی جز استفاده از هورمون‌ها نیست. این باور مردم باور درستی نیست و دلیل اصلی افزایش بسیار زیاد سرعت رشد جوجه‌های گوشتی به‌کارگیری تغذیه صحیح و مناسب و رعایت اصول بهداشتی و از همه مهم‌تر اجرای برنامه‌های اصلاح نژادی در طی سالیان دراز است.
پیشرفت‌های حاصله در امر تغذیه و اصلاح نژاد جوجه‌های گوشتی موجب افزایش سرعت رشد و کاهش دوره پرورش در دو دهه گذشته گردیده است به‌گونه‌ای که سن کشتار جوجه‌های گوشتی از ۷۰ روز در اوایل دهه ۱۹۷۰ به ۴۰ روز در دهه آخر ۲۰۰۰ کاهش‌یافته است و مدت‌زمان لازم جهت رسیدن به وزن مطلوب قابل‌عرضه به بازار هرساله حدود نصف روز کاهش‌یافته است هرچند این افزایش سرعت رشد طیور گوشتی مشکلاتی را هم به همراه داشته است. رشد سریع سبب اختلالات متابولیکی (سندروم مرگ ناگهانی اختلالات و اشکالات اسکلتی و سندروم آسیت) و افزایش تلفات گردیده است و از طرفی موجب تجمع چربی در بدن طیور می‌گردد که به لحاظ اقتصادی به‌صرفه نبوده و مصرف آن توسط انسان می‌تواند موجب بروز بیماری‌های قلبی-عروقی شود.
موضوع دیگری که باعث بروز شبهاتی در مورداستفاده از هورمون‌ها در تولیدات دام و طیور شده است عدم آگاهی کارگران واحدهای پرورش دام و طیور هست. مشاهده می‌شود که بسیاری از کارگران این واحدها به دلیل عدم آشنایی با مواد افزودنی خوراک دام و طیور بیشتر افزودنی‌های غذایی را به نام هورمون می‌شناسند و این موضوع را در مراودات خود با سایر افراد به آن‌ها منتقل می‌کنند. مثلاً در خوراک دام و طیور از مکمل‌های ویتامینی و معدنی و نیز مکمل‌های آمینواسیدی مثل متیونین و لایزین استفاده می‌شود ولی چون شناسایی و تشخیص این افزودنی‌ها برای کارگران واحدهای پرورش دام و طیور مشکل است و از طرفی کارشناسان و صاحبان این واحدها فرصت و نیز تمایل کافی جهت شناساندن این مکمل‌ها به کارگران ندارند این مواد در بین کارگران به اسم هورمون شناخته می‌شود.
موضوع مهم دیگری که باید در نظر داشت این است که اگر برفرض محال هورمونی هم در گوشت مرغ یا بلدرچین هر دام دیگری وجود داشته باشد اولاً میزان آن در هر وعده غذایی (حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ گرم) آن‌قدر پایین خواهد بود که در مقایسه با هورمون‌های طبیعی موجود در بدن انسان اصلاً به‌حساب نخواهد آمد و ثانیاً چون اغلب هورمون‌ها از جنس مواد پروتئینی با مولکول‌های نسبتاً بزرگ هستند در طی فرآیند پخت و هضم غذا تجزیه‌شده و دیگر هیچ خاصیت هورمونی در بدن انسان نخواهند داشت.
از همه‌ی این‌ها گذشته در بازار ایران اصلاً هیچ‌گونه هورمون رشدی در مقیاس تجاری وجود ندارد که بتوان آن را به‌منظور افزایش تولیدات دامی به کار برد.
موضوع دیگری هم که به نظر می‌رسد تا حدودی به شایعه‌ی وجود هورمون در گوشت مرغ دامن زده است عرضه‌ی مرغ‌های با عنوان بدون آنتی‌بیوتیک به بازار است که متأسفانه با عدم فرهنگ‌سازی مناسب قبل و در حین عرضه‌ی عمومی آن در بین عوام به‌عنوان مرغ بدون هورمون شناخته می‌شوند.
خوشبختانه بلدرچین ایران عاری از هر گونه آنتی بیوتیک است و دلیل آن مقاومت خوب بلدرچین در برابر عوامل میکروبی است. بنابراین کسانی که به مصرف مواد آنتی بیوتیک و عوارض آن حساس هستند گوشت و تخم بلدرچین پیشنهاد خوبی برای آنها است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *